Is dit nu de moderne arbeidsmarkt?

Een eng debat over arbeid, mens en maatschappij

De honderden voorbeelden opgenomen in het boek, slechts een greep uit de meer dan duizend getuigenissen die KAJ de voorbije 4 jaar verzamelde, vertonen opvallende gelijkenissen. Stuk voor stuk onthullen ze hoe werkzoekende jongeren vandaag in een ware rat-race gedwongen worden. Ze tonen op welke manier onze sociale bescherming onderuit wordt gehaald en hoe de integriteit van werkzoekenden en interimkrachten op de helling komt te staan.

Je kan Is dit nu de moderne arbeidsmarkt? - zwartboek interim downloaden of hier kopen en onze campagne steunen!

Genoeg dogma's en veronderstellingen, nu concreet!

Het is goed dat Pieter Marechal aandacht vestigt op de moeilijkheden die jongeren ondervinden, maar wij vinden de tekst te polariserend en het is de schrijver die deze polarisatie scherp stelt. De tekst, die zeer technisch is, daar kunnen wij weinig tegen inbrengen, maar vinden het belangrijk dat de discussie concreet gevoerd wordt, niet in dogma's of vanuit veronderstellingen.

De stelling over sociale zekerheid en pensioenen wordt eng gezien. De vraag is niet of jong of oud de lasten moeten dragen. De fundamentele vraag is hoe het komt dat een samenleving die objectief gezien welvarender is dan pakweg 40 jaar terug niet meer in staat is om de herverdeling, die 40 jaar terug wel mogelijk was, te financieren.

Maar jullie zullen wel meer onderlegd zijn om dit te staven.

De schrijver moet ook eerlijk zijn. Hij kiest voor herverdeling en dus voor investeringen in betaalbare en degelijke huisvesting voor iedereen, betaalbaar en degelijk onderwijs voor iedereen maar dan ook een degelijk pensioen voor iedereen.

De 2de en 3de pijler kunnen een aanvulling zijn, maar de werkelijkheid zegt dat jonge werknemers in tijdelijke, onzekere contracten hier niet aan deelnemen of hier de kans niet toe krijgen.

We lezen in het artikel vooral een vraag naar een kwalitatief leven voor jonge mensen. En dan volgt natuurlijk de vraag wat is dat een kwalitatief leven?

Een kwalitatief onderwijs, huisvesting, de mogelijkheid om van dienstencheques gebruik te maken en een goede combinatie werk en gezin zijn belangrijk en dragen hiertoe bij.

Maar we mogen de discussie terug niet te eng voeren. De vraag rond de dienstencheques vinden wij duidelijk van een andere orde dan 'kwalitatieve arbeid/werk' en misschien inderdaad meer gericht op middenklasse jongeren.

De vraag rond arbeid en 'wat is kwalitatieve arbeid' wordt in dit artikel niet opgenomen, nochtans een van grotere uitdagingen van de komende decennia.

Dr Walter Van Trier heeft uit recent onderzoek een aantal criteria naar voor geschoven over wat is een degelijk overgang school-werk, wanneer spreken we van kwalitatieve arbeid?:

  • als men een baan vindt
  • die voltijds is
  • en met een contract van onbepaalde duur
  • binnen een aanvaardbare periode,
  • met een goed loon (of beloningspakket)
  • en met goede werkomstandigheden en arbeidsvoorwaarden,
  • die overeenkomt met de opleiding (Verhaest, e.a.)
  • en/of met de eigen voorkeuren
  • die de mogelijkheid inhoudt om bij te leren en ‘competenties’ te
  • ontwikkelen en toelaat om een beroepscarrière uit te bouwen en/of ‘inzetbaar’ te blijven.

Vandaag zijn in Vlaanderen 200.000 werkzoekenden, waarvan 50.000 jongeren. Er zijn ca. 100.000 vacante betrekkingen. Dit wil zeggen dat voor 1/2 werkzoekende geen werk is.

Als we verder kijken zien we dat de helft van de werkzoekenden laaggeschoolde mensen zijn. Voor de jongeren ca 25.000. Bekijken we op de site van de VDAB jobs waarvoor zij 'mogelijk' in aanmerkingen kunnen komen dat komen we tot 1 vacante betrekking voor elke 3 werkzoekenden.

Het overgrote (+90%) van de jobs voor laaggeschoolde jongeren kan enkel bereikt worden via interim.

En een analyse van interimwerk toont een werkelijkheid die in schril contrast staan van wat Dr. Van Trier succesvol noemt.

60% van de jongeren vindt na 18 maanden interimwerk vast werk, dwz dat 40% van hen na 1,5 jaar nog geen zicht heeft op een stabiel contract. We hebben voorbeelden van jongeren die 7-8-9 jaar in tijdelijke (dag en week) contracten werken.

De verhalen van de jongeren tonen op systematieken waarbij serieuze vragen kunnen gesteld worden:

  • zwangere jongeren bij wie de dag/weekcontract niet verder gezet worden op het ogenblik dat de zwangerschap bekend raak
  • interimarbeiders die ontslaan worden voor de vakantie en nadien terug aangeworven worden
  • interimarbeiders die al 10-tallen verschillende jobs hebben gedaan
  • dagelijks moeten solliciteren voor vacatures die eigenlijk niet bestaan
  • geen enkel rekening houden met voorkeuren, dromen, opleiding,... van interimarbeiders
  • geen opvolging, jongeren worden gebeld voor een job die dan niet doorgaat ...

En dit zijn nog maar slechts een aantal voorbeelden van de werkelijke uitdagingen.

Er is zeker iets te zeggen over de nota Di Rupo en evenzeer op de reacties van andere partijen. Maar of Pieter Marechal met zijn betoog bijdraagt tot een verbetering van de levenskwaliteit van jongeren is nog maar zeer de vraag. Uitdaging blijft om de discussie weg te halen uit de sfeer van links tegen rechts, oud tegen jong, vlaams tegen waals en concrete antwoorden te vragen op concrete problemen en uitdagingen.

Dit is een reactie op de tekst: Jongeren betalen het gelag

dvv belfius